तिथी

तिथी म्हणजे काय

तिथी म्हणजे सूर्य आणि चंद्र यांच्यातील कोनीय अंतर 12 अंशांनी वाढण्यास लागणारा कालावधी. ती घड्याळातील 24 तासांच्या दिवसासारखी नसते; साधारण 19 ते 26 तास टिकू शकते. प्रत्येक चांद्र महिन्यात शुक्ल आणि कृष्ण पक्ष असतात आणि प्रत्येक पक्षात 15 तिथी असतात. बहुतेक हिंदू सण, व्रत आणि श्राद्धासारख्या स्मृतिदिनांचे निर्धारण दिनदर्शिकेच्या तारखेपेक्षा तिथीने होते.

GyaaniJyotish वरील मोफत तिथी कॅल्क्युलेटर तुमच्या शहरासाठी व तारखेसाठी तिथी, पक्ष आणि ती संपण्याची वेळ दाखवते; साइन-इनची गरज नाही.

तिथी कशी वाचावी

पंचांग पॅनेलमधील तिथी नोंद या पानावर ठळक असते. त्यात तीन गोष्टी दिसतात: तिथीचे नाव, जसे पंचमी किंवा एकादशी; कंसात पक्ष—शुक्ल म्हणजे वाढता आणि कृष्ण म्हणजे घटता पंधरवडा; आणि पुढील तिथी सुरू होण्याची समाप्ती तारीख व वेळ. शीर्षकात चांद्र महिना असतो; उदाहरणार्थ कार्तिक कृष्ण अमावस्या. अनेक व्रतांसाठी सूर्योदयाची तिथी घेतली जाते, तर काही सणांसाठी प्रदोष, संध्याकाळ किंवा मध्यरात्रीची तिथी महत्त्वाची असते.

30 तिथी

चंद्राच्या वेगात बदल होत असल्याने तिथी साधारण 19 ते 26 तास टिकू शकते. कधी ती एका सूर्योदयानंतर सुरू होऊन पुढील सूर्योदयापूर्वी संपते आणि कोणत्याही सूर्योदयाला स्पर्श करत नाही; तिला क्षय तिथी म्हणतात. कधी एकच तिथी दोन सूर्योदयांपर्यंत राहते; ती वृद्धी तिथी असते.

शुक्ल पक्ष अमावास्येनंतर वाढणाऱ्या चंद्राचा आणि कृष्ण पक्ष पौर्णिमेनंतर कमी होणाऱ्या चंद्राचा काळ आहे. एकादशी, चतुर्थी, अष्टमी आणि अमावास्या यांना परंपरेनुसार विशेष महत्त्व असते.

सामान्य प्रश्न

उपवास किंवा सणासाठी कोणती तिथी घ्यावी?

बहुतेक व्रत व सणांसाठी सूर्योदयाच्या वेळी असलेली तिथी घेतली जाते. काही सण विशिष्ट वेळेची तिथी घेतात—उदा. जन्माष्टमीसाठी मध्यरात्र किंवा प्रदोषासाठी संध्याकाळ—म्हणून प्रादेशिक दिनदर्शिकांत तारीख वेगळी दिसू शकते.

तिथी समाप्तीची वेळ महत्त्वाची का आहे?

तिथी सकाळी संपली तर उरलेला दिवस पुढील तिथीचा असतो. एकादशीचा उपवास सोडण्यासारखे तिथीशी जोडलेले विधी हा बदल लक्षात घेऊन ठरवले जातात.

प्रत्येक शहरात तिथी एकसारखी असते का?

तिथी बदलण्याचा खगोलीय क्षण सर्वत्र समान असला तरी स्थानिक घड्याळातील वेळ वेळक्षेत्रामुळे वेगळी असते आणि सूर्योदय वेगळा असल्याने सूर्योदयाची तिथीही शहरांमध्ये बदलू शकते. जिथे विधी करणार आहात ते शहर निवडा.

माझ्या जन्माची तिथी कुठे पाहू?

जन्मतारीख, वेळ आणि स्थानासह मोफत कुंडली तयार करा. जन्मतिथी, नक्षत्र आणि इतर पंचांग घटक तेथे दिसतील. AI ज्योतिषी चॅटमध्ये दहा भारतीय भाषांत आणि व्हॉइसमध्ये इंग्रजी, हिंदी व तमिळमध्ये समजावू शकतात.